تبلیغات
حضوری برای ظهور - ماهیت حکومت الهی و زمامداران دینی در نگاه قرآنی

در قرآن کریم، خداوند از بعضى از پیامبران به عنوان خلیفه و حاكم نام مى ‏برد كه به جعل و نصب خداوند مأموریّت ایجاد حكومت را برعهده داشته‏ اند؛ از جمله در آیه 26 سوره «ص» در یك پیام قاطع و كوبنده خطاب به داود پیامبر صلى الله علیه و آله مى‏ فرماید:

«یا داوُد انّا جَعَلْناكَ خَلِیْفَةً فِى الارْضِ فَاحْكُمْ بَیْنَ النّاسِ بِالْحَقِّ وَ لا تَتَّبِعِ الْهَوَى فَیُضِلَّكَ عَنْ سَبیل اللَّهِ؛ اى داود! ما تو را خلیفه (و نماینده خود) در زمین قرار دادیم؛ پس در میان مردم بحق داورى كن، و از هواى نفس پیروى مكن كه تو را از راه خدا منحرف سازد».

پیام های آیه:

1. حكومت دینى، سابقه ‏اى بس طولانى دارد. « جَعَلْناكَ خَلِیفَةً- فَاحْكُمْ»[1]
2. حكومت در اینجا نیز صرف قضاوت نیست، بلکه قضاوت، گوشه‏ اى از آن است. و اساسا، اگر دین بر جامعه حاكم نباشد، قضاوت به حق امكان‏ پذیر نیست. به جهت آیاتى كه در رابطه با قضاوت به حق یا به عدل آمده، به دلالت اقتضا، بر چیزى فراتر از قضاوت نظر دارند، زیرا قضاوت به حق در سایه حكومت طاغوت كه براساس ظلم و جور استوار است؛ امكان ‏پذیر نمى ‏باشد.[2]

3. در این  آیه خداوند حكم به حقّ را مترتّب بر خلافت نموده است، و تا این خلافت إلهیّه متحقّق نگردد، حكم به حقّ صادر نمى‏ شود.[3] «خَلِیْفَةً فِى الارْضِ فَاحْكُمْ بَیْنَ النّاسِ بِالْحَقِّ»
4. این تعبیر هم ودیعه بودن حكومت را مى‏ رساند و هم راه و رسم و طریق یك حكومت مشروع و سالم و الهى را.[4]
5. حكام و زمامداران باید به صورت نمایندگان خداوند عمل كنند، مفهوم این سخن لزوم رعایت فرمان و دستورهاى صاحب اصلى حكومت یعنى خدا در همه زمینه‏ هاست.[5]
6. رفتار خلیفه‏ ى خدا باید پرتوى از افعال الهى باشد « جَعَلْناكَ خَلِیفَةً  فَاحْكُمْ بَیْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ»[6]
7. هر چه در برابر حقّ قرار گیرد، هوى و هوس است. «فَاحْكُمْ بَیْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَ لا تَتَّبِعِ الْهَوى‏»[7]
8. هر كس از خلافت إلهیّه سرپیچی کند، و از هواى نفس أمّاره متابعت كند، گمراه مى‏ شود.[8]  « لا تَتَّبِعِ الْهَوَى فَیُضِلَّكَ عَنْ سَبیل اللَّهِ».
9. همه انسان‏ها حتّى انبیا در معرض دام هوس هستند كه از طریق هشدارهاى الهى مصون مى‏ مانند. «لا تَتَّبِعِ الْهَوى‏»[9]
10. هوى پرستى ممنوع است، خواه تمایلات فردى و شخصى باشد یا گروهى و حزبى. «لا تَتَّبِعِ الْهَوى‏»[10]
11. همان گونه كه مى‏ بینیم به این پیامبر معصوم به عنوان یك الگو و نمونه هشدار مى‏ دهد كه مراقب وسوسه‏ هاى شیطان نفس باشد كه مایه انحراف او از طریق حقّ و عدالت نگردد. بنابراین حاكم اسلامى  در نظام اسلامی، باید همیشه مراقب این معنى باشد كه مبادا در داورى‏ هاى خود گرفتار حبّ و بغض ‏ها و هوى و هوس ها گردد و حقّ بى گناهى را ضایع كند.[11]
12. آیه هشدار به تمامى دولت‏مردان است، تا مبادا مصالح امّت را نادیده گرفته و مصلحت خویشتن را در نظر گیرند و خدا را كه شاهد و ناظر است فراموش كنند.[12]

 

پی نوشت:

 

[1] . تفسیر نور(10جلدى)؛ حجة الاسلام و المسلمین قرائتی؛ ج‏8، ص: 99

[2] . ولایت فقیه محمد هادی معرفت، ص 120

[3] . امام شناسی؛ آیت الله سید محمد حسین حسینى تهرانى‏؛ ج 11؛ ص 271

[4] .  پیام قرآن، آیت الله مکارم، ج‏3، ص: 454

[5] . همان

[6] . تفسیر نور(10جلدى)؛ حجة الاسلام و المسلمین قرائتی؛  ج‏8، ص: 99

[7] . همان

[8] . امام شناسی؛ آیت الله سید محمد حسین حسینى تهرانى‏؛ ج 11؛ ص 271

[9] . تفسیر نور(10جلدى)؛ حجة الاسلام و المسلمین قرائتی؛ ج‏8، ص: 99

[10] . همان

[11] . پیام قرآن؛ آیت الله مکارم؛ ج‏10، ص: 126

[12] . ولایت فقیه، محمد هادی معرفت، ص 119




طبقه بندی: ولایت فقیه،
برچسب ها: زمامداران، رهبران جامعه، حکومت اسلامی، داود،
تاریخ : سه شنبه 12 اسفند 1393 | 09:04 ق.ظ | نویسنده : مهدی شبان مسک | نظرات

  • گود ای
  • رتبه سنج گوگل

    رتبه سنج گوگل

    onvan

    اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم